Ingezonden vraag: krachttraining, eiwit en type 1

Deze week werden wij via de mail verrast door onze eerste lezersvraag. Deze ging over krachttraining, type 1 en eiwitten. Ons doel is om zo veel mogelijk kennis te verspreiden. We zijn er dus even goed voor gaan zitten, zodat we met onze ervaring en diëtistische kennis op een evidence-based manier kunnen antwoorden. De vraag luidde als volgt:

Beste Sebastiaan/Annelot,
Mijn vriend heeft ook diabetes type 1 en is aan het trainen om meer spiermassa op te bouwen. Het probleem is nu dat wij nergens op internet goed kunnen vinden wat goede voeding is met type 1 die ook aansluit bij het trainen. Zouden jij/jullie ons een paar tips kunnen geven over wat het beste is qua voeding? Ook weten wij niet goed wat een juiste shake voor hem zou zijn aangezien die meestal toch volgepropt zitten met suiker.

Ten eerste bedankt voor jullie vraag! Het is een website an sich waard om advies te geven over voeding en trainen. Daarnaast speelt diabetes natuurlijk een rol in de keuzes die je maakt wat betreft voeding. Het is inderdaad lastig om op het internet een duidelijk antwoord op te krijgen. Wij gaan ons best doen toch wat handvatten de wereld in te sturen, om jullie (en anderen) verder te helpen.

Voor het opbouwen van spiermassa bij trainen is naast de juiste trainingsprikkel ook een adequate voedselinname nodig. Simpelgezegd: je moet genoeg energie (calorieën) en eiwit binnen krijgen om in een anabole (weefselopbouwende) toestand te komen. Om dit te realiseren heb je dus een beetje meer inzicht nodig in wat je totaal aan voeding binnenkrijgt. Als je structureel onder je behoefte eet, gaat één extra eiwitshake je nog niet gespierd(er) maken.

Gelukkig hebben onze vrienden van Bell Coaching veel tijd en aandacht gestopt in het schrijven van artikelen over voeding en krachttraining. We raden aan deze artikelen door te nemen en zo voor jezelf tot nieuwe inzichten en richtlijnen te komen.

De belangrijkste punten uit het artikel van Bell Coaching, die ook jullie vraag zouden moeten beantwoorden:

  • Voor mensen die aan krachttraining doen wordt 1.8 g eiwit/kg lichaamsgewicht per dag aangeraden.
  • Zorg voor een portie eiwit voordat je gaat trainen (0.3 g/kg lichaamsgewicht). Dit kan gewoon in de vorm van een “pre-workout maaltijd”. Na het trainen raden we aan binnen 6 uur een eiwitrijke maaltijd te nemen.
  • Consumeer een goede hoeveelheid eiwit voor het slapen gaan om anabolisme overnacht te bevorderen. Overweeg het dubbele van de reguliere aanbeveling: dus 0.6 g/kg lichaamsgewicht aan eiwit bij je laatste maaltijd.

Ideeën voor eiwitbronnen zijn uiteenlopend. Je kunt denken aan (magere) vleeswaren zoals kip, biefstuk, tartaar, varkensreepjes of filet. Ook magere vissoorten zijn goede eiwitbronnen. Ook vleeswaren in de vorm van broodbeleg bevatten eiwit. Zuivel zoals kwark, (Griekse) yoghurt en cottage cheese volstaan ook. Over kaas gesproken; ook dit is een prima eiwitbron. Het belangrijkst is kiezen uit verschillende bronnen die ertoe leiden dat je aan een dagtotaal komt van rond de 1,8g /kg lichaamsgewicht.

Voor diabeten kan het fijn zijn als er weinig koolhydraten om de hoek komen kijken, dus met bovengenoemde voedingsmiddelen zit je goed. Om daarbij de tweede vraag te beantwoorden: als je naar de labels kijkt van ‘Whey shakes’ zul je vaak zien dat deze zonder toegevoegde suikers zijn. Ook hebben ze vaak een laag koolhydraatgehalte. De hoeveelheid koolhydraten is zelfs zo laag dat Sebastiaan (afhankelijk van zijn bloedsuiker voor het eten, en of hij nog gaat bewegen) geen insuline nodig heeft voor een shake, als hij alléén dat ‘eet’. Natuurlijk kan dit voor iedereen anders uitpakken. Zodra je eiwitpoeder in huis hebt kun je er ook veel meer mee dan alleen een shake maken, onder het kopje maaltijden zullen we binnenkort wat eiwitrijke receptjes delen voor onder andere een cheesecake, eiwitrijke pannenkoekjes en eiwit-ijs.

Onze ervaring met een eiwitrijk dieet is positief. Toen Sebastiaan het voor het eerst voorstelde bij zijn vorige diabetesverpleegkundige en diëtist raadden zij wel een iets lagere hoeveelheid eiwitten aan dan dat hij nu consumeert. Naarmate we verder kwamen met onze studies en wat literatuuronderzoek gedaan hebben durven we zelf wel iets meer eiwit te consumeren dan als ‘veilig’ beschouwd wordt. Er is vaak angst voor nierproblematiek en daar hebben wij als diabeten nou eenmaal een relatief hogere kans op. Maar is het terecht om je daar erg druk om te maken?

Diabetische nefropathie

Diabetische nefropathie is een complicatie die kan ontstaan bij diabetespatiënten. Het kan worden veroorzaakt door een langdurig hoge bloedsuikerspiegel, een hoge bloeddruk en genetische aanleg. De nieren zijn in gezonde toestand organen die veel filteren. Ze filteren afvalstoffen uit het bloed en reguleren hoeveel vocht en zouten in het lichaam aanwezig zijn. Zo regelen ze ook de bloeddruk. Tenslotte maken de nieren hormonen.

Bij diabetische nefropathie gaan de nieren minder selectief filteren en meer doorlaten. Ook kunnen eiwitten aan elkaar gaan plakken waardoor delen van de nieren beschadigd raken. Als dit erger wordt kunnen de nieren hun werk niet meer goed doen. De mate van beschadiging in de nieren wordt gemeten door urine te testen.

Eiwit en diabetische nefropathie (goed nieuws!)

Naar het verband tussen het hebben van een hoge eiwitinname en nefropathie is onderzoek gedaan. Een onderzoek1 onder type-1 diabeten die meer dan 20% van hun energie uit (plantaardig en dierlijk) eiwit haalden, werd de toestand van de nieren (uitgedrukt als de prevalentie en mate van albuminurie) vergeleken met de glycemische controle (uitgedrukt in HbA1C) en het hebben van een hoge bloeddruk. Hierbij bleek dat de prevalentie van micro- en macroalbuminurie, en dus de aanwezigheid van nefropathie, toenam bij een hogere bloeddruk en/of HbA1C.

Wanneer de onderzoekers alleen naar de resultaten van de deelnemers met een normale bloeddruk keken, bleek dat een hoge intake van eiwitten een zeer geringe invloed had op het ontwikkelen van nefropathie1.

Een meta-analyse van literatuur wees uit dat een hoog HbA1C, een hoge bloeddruk, roken en een hoog LDL of laag HDL cholesterol risicofactoren zijn voor het ontwikkelen van nefropathie2. Het consumeren van eiwitrijke producten die ook veel verzadigd vet bevatten kan leiden tot een hoog LDL cholesterol. Het is dus aan te raden eiwitrijke producten te kiezen die laag in (verzadigd) vet zijn.

Uit een observationele studie3 onder patiënten met type 2, bleek dat een hoge intake van dierlijk en plantaardig eiwit de kans op nefropathie verkleinde. Een lage eiwit intake bleek juist de kans nefropathie te ontwikkelen te vergroten.

Kortom, zo lang je bloeddruk en HbA1C onder controle zijn, vergroot een eiwitrijk dieet de kans op nefropathie niet. Wij raden altijd aan bij twijfel met je arts en/of diabetesverpleegkundige te overleggen.

1. Altorf-van der Kuil W, Engberink MF, IJpma I, Verberne LDM, Toeller M, Chaturvedi N, et al. Protein intake in relation to risk of hypertension and microalbuminuria in patients with type 1 diabetes: the EURODIAB Prospective Complications Study. J Hypertens 2013; 31:1151–1159.
2. Chen Y, Zhi Y, Li C, Liu Y, Zhang L, Wang Y, Che K. HDL cholesterol and risk of diabetic nephropathy in patient with type 1 diabetes: A meta-analysis of cohort studies, Diabetes Research and Clinical Practice, Volume 122, December 2016, Pages 84-91, ISSN 0168-8227
3. Dunkler D, Dehghan M, Teo KK, Heinze G, Gao P, Kohl M, Clase CM, Mann JFE, Yusuf S, Oberbauer R. Diet and Kidney Disease in High-Risk Individuals With Type 2 Diabetes Mellitus. JAMA Intern Med. 2013;173(18):1682-1692.

Eén reactie:

  1. Pingback:Het JDRF-PEAK symposium: nieuwe inzichten over type 1 diabetes en sport

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *